မြဝတီမီဒီယာစင်တာ Novel Star News Agency ယနေ့ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁၃ ရက် အတွက် ထူးခြားထင်ရှား Breakfast သတင်းများ 📍 ဒေသတွင်းသတင်း (Local News) ရေကြီးမှုနှင့် မြေပြိုမှုများကြောင့် မြိတ်-ထားဝယ် ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး အပြင်းအထန် ပျက်စီး ရန်ကုန်-မြိတ် ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး၏ မြိတ်-ထားဝယ် လမ်းပိုင်းသည် ရေကြီးမှုနှင့် မြေပြိုမှုများကြောင့် အပြင်းအထန် ပျက်စီးခဲ့ပြီး၊ အချို့သော မော်တော်ယာဉ် ခရီးစဉ်များ ပြန်လည်စတင်နေသော်လည်း ခရီးသွားလာရေး အခက်တွေ့နေရသည်။ လမ်းများ ပျက်စီးနေခြင်းနှင့် ရှောင်ကွင်းလမ်းများ ပျက်စီးနေခြင်းတို့ကြောင့် မိုင် ၁၇၀ ခန့်ရှိသော ခရီးစဉ်မှာ ၁၀ နာရီခန့်အထိ ကြာမြင့်နိုင်သည်ဟု သိရသည်။ (သတင်းရင်းမြစ်: Eleven Media Group) 🌍 ကမ္ဘာ့သတင်း (World News) ရိယတ်လေဆိပ် ဆက်လက်ပိတ်ထားရစဉ် ဆော်ဒီအာရေးဘီးယား ဒုံးကျည်နှင့် ဒရုန်း ခြိမ်းခြောက်မှုအသစ်များနှင့် ရင်ဆိုင်နေရ ရိယတ်လေဆိပ်ကို လူသေဆုံးမှုရှိခဲ့သည့် ဟူသီတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုအပြီးတွင် အောက်တိုဘာ ၁၂ ရက်နေ့၌ ဆော်ဒီအာရေးဘီးယားနိုင်ငံသည် ဝင်ရောက်လာသော ဒုံးကျည်နှင့် ဒရုန်း ခြိမ်းခြောက်မှုအသစ်များနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ လေဆိပ်ကို ဆက်လက်ပိတ်ထားရဆဲ ဖြစ်ပြီး၊ ယူအေအီးနိုင်ငံက ပင်လယ်ကွေ့ ဒေသတွင်း ပူးပေါင်းလုံခြုံရေးနှင့် ကာကွယ်ရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ ပိုမိုအားကောင်းစေရန် တိုက်တွန်းထားသည်။ (သတင်းရင်းမြစ်: Reuters) 💼 စီးပွားရေးနှင့် ဘဏ္ဍာရေး (Business & Economy) မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒေသဆိုင်ရာ မူပိုင်ခွင့် အမှတ်တံဆိပ် (GI) မှတ်ပုံတင်ကြေး စုစုပေါင်း ကျပ် ၆ သိန်း သတ်မှတ် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ထုတ်ပြန်ထားသော အခကြေးငွေ ဇယားအရ ဒေသဆိုင်ရာ မူပိုင်ခွင့် အမှတ်တံဆိပ် (Geographical Indication) များအတွက် လျှောက်ထားစိစစ်ခနှင့် မှတ်ပုံတင်ခ စုစုပေါင်းမှာ ကျပ် ၆ သိန်း ဖြစ်သည်။ ထုတ်လုပ်သူ အဖွဲ့အစည်းများ အနေဖြင့် ဒေသထွက် ထုတ်ကုန်အမည်များကို မူပိုင်ခွင့် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု မလျှောက်ထားမီ ပြင်ဆင်စရိတ်များကို စိစစ်ပြီး လျှောက်ထားမည့် အချိန်ဇယားကို အတည်ပြုရမည်ဖြစ်သည်။ (သတင်းရင်းမြစ်: Myanmar Business Journal) 🤖 နည်းပညာ (Technology) Meta က ၎င်း၏ ပထမဆုံး အဆင့်မြင့် AI မော်ဒယ်များဖြစ်သော Muse Wonder နှင့် Muse Wonder Full တို့ကို မိတ်ဆက် Meta ၏ Superintelligence Lab သည် အဆိုပါ မော်ဒယ်နှစ်ခုကို အောက်တိုဘာ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ထုတ်လုပ်လိုက်ပြီး၊ Coding ပါဝင်သော ရှုပ်ထွေးသည့် လုပ်ငန်း ဆောင်တာများအတွက် ပိုမိုစွမ်းဆောင်ရည်မြင့်သည့် စနစ်များအဖြစ် ဖော်ပြထား သည်။ ထို့ပြင် အချိန်ကာလတစ်ခုအတွင်း သတင်းအချက်အလက်များကို မှတ်သား စည်းလုံးပေးနိုင်သည့် "Active Memory" ဟုခေါ်သော စွမ်းဆောင်ရည်ကိုလည်း Meta က မီးမောင်းထိုးပြခဲ့သည်။ (သတင်းရင်းမြစ်: TechCrunch) 🏛️ နိုင်ငံရေး (Politics) ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့် အား ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ရန် နိုင်ငံတော်သမ္မတ အဆိုပြု မြန်မာနိုင်ငံနိုင်ငံတော်သမ္မတသည် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့် အား ပြည်ထောင်စု ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ရန် လွှတ်တော်သို့ အမည်စာရင်း တင်သွင်းခဲ့ပြီး၊ ယင်းသည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းအောင် ၏ နေရာတွင် အစားထိုး ခန့်အပ်ဖွယ်ရှိသည်။ အဆိုပါ အဆိုပြုချက်ကို အတည်ပြုရန် သို့မဟုတ် အရည်အချင်း ဆိုင်ရာ ကန့်ကွက်ချက်များ ရှိမရှိကို လွှတ်တော်တွင် ဆွေးနွေးဖွယ် ရှိသည်။ (သတင်းရင်းမြစ်: Eleven Media Group) 🏥 ကျန်းမာရေး (Health) အမေရိကန် ဆရာဝန်များ အသက်အရွယ် ကြီးရင့်လာမှုကြောင့် လူနာဘေးကင်းရေး ဆိုင်ရာ စိုးရိမ်မှုများထွက်ပေါ် အမေရိကန်တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသော ဆရာဝန်များ၏ ၄၇ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးမှာ အသက် ၅၅ နှစ်နှင့်အထက် ရှိနေသဖြင့် ဆရာဝန်များ၏ ဆေးကုသခွင့် သင့်တင့် မျှတမှုကို မည်သို့ဆန်းစစ်မည်ဆိုသည်နှင့် ပတ်သက်၍ ငြင်းခုံမှုများ ပြန်လည် ဆန်းသစ်လာသည်။ ကျွမ်းကျင်သူများက အသက်အရွယ် တစ်ခုတည်းအပေါ် မူတည်ခြင်းထက် ဆရာဝန်များ အားလုံးအတွက် စဉ်ဆက်မပြတ် စွမ်းဆောင်ရည် ဆန်းစစ်မှုများ ပြုလုပ်ခြင်းကို ပိုမို ထောက်ခံကြသည်။ (သတင်းရင်းမြစ်: The Washington Post) 🔬 သိပ္ပံ (Science) မျိုးဗီဇ တည်းဖြတ်ခြင်း ကိရိယာများကို အထောက်အကူပြုနိုင်မည့် ဗက်တီးရီးယား ခုခံအား စနစ်သစ်တစ်ခုကို သိပ္ပံပညာရှင်များ တွေ့ရှိ ကိုလံဘီယာ တက္ကသိုလ်မှ သုတေသီများသည် ဗက်တီးရီးယား ဆဲလ်များအတွင်း DNA ထုတ်လုပ်ရန် Reverse Transcriptase ကို အသုံးပြုသည့် ဗိုင်းရပ်စ် ကာကွယ်ရေး စနစ်တစ်ခုဖြစ်သည့် DRT10 ကို ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။ ယခုတွေ့ရှိချက်သည် အနာဂတ်တွင် မျိုးဗီဇ အင်ဂျင်နီယာစနစ်နှင့် ဆေးဝါးဆိုင်ရာ သုတေသနများအတွက် ချဉ်းကပ်မှုသစ်များကို လမ်းဖွင့်ပေးနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ (သတင်းရင်းမြစ်: Columbia University Irving Medical Center) 🏆 အားကစား (Sports) NFL သီတင်းပတ် ၅ တွင် တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် စိတ်လှုပ်ရှားဖွယ် ပွဲစဉ်များ ထွက်ပေါ် New York Jets အသင်းက Cleveland Browns အသင်းကို ၁၇-၁၂ ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး၊ Jacksonville အသင်းက ပွဲပြီးခါနီး ဖီးလ်ဂိုးဖြင့် Philadelphia အသင်းကို ၁၉-၁၇ ဖြင့် အနိုင်ရခဲ့သည်။ San Francisco 49ers အသင်းကလည်း ပြိုင်ဆိုင်မှု ပြင်းထန်သော NFC West ပွဲစဉ်တွင် Seattle အသင်းကို ၃၂-၂၉ ဖြင့် ကပ်နိုင်ခဲ့သည်။ (သတင်းရင်းမြစ်: The Guardian) 🎬 ဖျော်ဖြေရေးနှင့် အနုပညာ (Entertainment & Celebrity) ရုပ်ရှင်ပွဲတော်များ၊ ဂါလာပွဲများနှင့် အနုပညာရှင် ပွဲလမ်းသဘင်များတွင် ဟောလီးဝုဒ် စတားများ စုဆုံ Hamptons အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရုပ်ရှင်ပွဲတော်တွင် ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာ Ron Howard ပါဝင်တက်ရောက်ခဲ့ပြီး၊ BFI လန်ဒန် ရုပ်ရှင်ပွဲတော်နှင့် ဆက်စပ်ပွဲများတွင် Scarlett Johansson၊ Penélope Cruz နှင့် Anya Taylor-Joy အပါအဝင် ထင်ရှားသော ကြယ်ပွင့်များ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ နယူးယောက် Comic Con တွင်လည်း အနုပညာရှင်များ၏ ပါဝင်တက်ရောက်မှုနှင့် ပြန်လည်ဆုံဆည်းမှုများက စိတ်ဝင်စားမှု ရရှိခဲ့သည်။ (သတင်းရင်းမြစ်: People) 🌍 ရာသီဥတုနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် (Climate & Environment) အရှေ့ပိုင်းနှင့် ဗဟိုပစိဖိတ် ဟာရီကိန်းရာသီက လေပြင်းတိုက်ခတ်မှု စံချိန်သစ်တင် ၂၀၂၆ ခုနှစ် အရှေ့ပိုင်းနှင့် ဗဟို ပစိဖိတ် ဟာရီကိန်း ရာသီသည် လေပြင်းတိုက်ခတ်မှု စုစုပေါင်း ကြာမြင့်ချိန်အရ ၂၀၁၈ ခုနှစ်က တင်ခဲ့သော စံချိန်ကို ကျော်လွန်သွားခဲ့သည်။ ဟာရီကိန်း Simon ကြောင့် မက္ဆီကိုနိုင်ငံတွင် ရေကြီးမှု စိုးရိမ်ရပြီး လတ်တလော မုန်တိုင်းများမှ စိုထိုင်းဆများကြောင့် အမေရိကန်နိုင်ငံ အစိတ်အပိုင်းအချို့တွင်လည်း ရေကြီးရေလျှံမှု အန္တရာယ်များ ဖြစ်ပေါ်နေသည်။ (သတင်းရင်းမြစ်: The Washington Post) ✈️ ခရီးသွားလာရေး (Travel) ၂၀၂၇ နွေရာသီအတွက် လေကြောင်းခရီးစဉ် လမ်းကြောင်းသစ် ၄၇ ခုကို Ryanair နှင့် easyJet ကြေညာ Ryanair က လမ်းကြောင်းသစ် ၂၉ ခုနှင့် easyJet က ဗြိတိန် လေဆိပ် ၁၀ ခုမှ လမ်းကြောင်းသစ် ၁၈ ခုကို ဖွင့်လှစ်လိုက်သဖြင့် ဥရောပနှင့် အခြားဒေသများသို့ ခရီးသွားလာခွင့် အခွင့်အလမ်းများ တိုးချဲ့ပေးခဲ့သည်။ ခရီးစဉ်သစ်များတွင် စပိန်၊ ဂရိ၊ အီတလီနှင့် အခြား နာမည်ကြီး အပန်းဖြေစခန်းများသို့ ချိတ်ဆက်မှုများ ပါဝင်သည်။ (သတင်းရင်းမြစ်: Euronews) 🌿 လူနေမှုဘဝနှင့် ကျန်းမာရေး (Lifestyle & Wellness) တစ်ရက်လျှင် ၁၀ မိနစ်ခန့် လေ့ကျင့်ခန်းပြုလုပ်ခြင်းက အိပ်စက်မှုကို ပိုမိုကောင်းမွန် စေနိုင် အော်စတင်ရှိ တက္ကသိုလ်မှ သုတေသီများ၏ အစီရင်ခံစာအရ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု ပိုမို ပြုလုပ်ခြင်းသည် လူငယ်များအကြား ပိုမိုနှစ်ခြိုက်စွာ အိပ်ပျော်စေရန် ကူညီပေး ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ လမ်းလျှောက်ခြင်းနှင့် ထိုင်နေရာမှ ခေတ္တထလှုပ်ရှားခြင်း အပါအဝင် ပေါ့ပါးသောလှုပ်ရှားမှုများသည်ပင် အိပ်စက်မှုနှင့် စိတ်ခံစားမှုကို ပိုမို ကောင်းမွန်စေကြောင်း ဆက်စပ်တွေ့ရှိရသည်။ (သတင်းရင်းမြစ်: ScienceDaily) 🎓 ပညာရေး (Education) ကျောင်းသားများ သင်ယူမှုတွင် ပြန်လည်ပါဝင်လာစေရန် အခြေခံအပြောင်းအလဲများ ပြုလုပ်ရန် ကျွမ်းကျင်သူများတောင်းဆို Guardian သတင်းစာ၏ အစီရင်ခံစာသစ်တစ်ခုတွင် ကျောင်းသားများ သင်ယူမှု၌ ပါဝင်မှု လျော့နည်းလာခြင်း၊ ကျောင်းတွင် ပျော်ရွှင်မှု လျော့နည်းလာခြင်းနှင့် ကျောင်း ပျက်ကွက်မှု မြင့်တက်လာခြင်းတို့ကို မီးမောင်းထိုးပြထားသည်။ ပညာရေးဆိုင်ရာ စာရေးဆရာမ Jenny Anderson က စမတ်ဖုန်း ကန့်သတ်မှုများ တစ်ခုတည်းအပေါ် မှီခိုခြင်းထက် ကျောင်းများအနေဖြင့် ပိုမိုဆီလျော်သော သင်ရိုးညွှန်းတမ်းများ၊ လိုက်လျောညီထွေရှိသော ဆန်းစစ်မှုများနှင့် ကျောင်းသားများအား ကိုယ်ပိုင် ဆုံးဖြတ်ခွင့် ပိုမိုပေးသည့် သင်ကြားရေးချဉ်းကပ်မှုများ လိုအပ်ကြောင်း ထောက်ပြ ထားသည်။ (သတင်းရင်းမြစ်: The Guardian) ⚖️ ပြစ်မှုနှင့် တရားဥပဒေ (Crime & Justice) ကျပ် ၁၃၈.၅ သန်းတန်ဖိုးရှိ မူးယစ်ဆေးဝါးများ ဖမ်းဆီးရမိကြောင်း မြန်မာအာဏာပိုင် များထုတ်ပြန် အောက်တိုဘာ ၈ ရက်နေ့ စစ်ဆင်ရေးများအပြီး ကျိုင်းတုံ၊ လားရှိုးနှင့် စမ်းချောင်း တို့တွင် ကျပ် ၁၃၈.၅ သန်း တန်ဖိုးရှိ မူးယစ်ဆေးဝါးများ ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ကြောင်း မြန်မာအာဏာပိုင်များက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ မြန်မာ့ဒီဂျစ်တယ်သတင်း အစီရင်ခံစာအရ သံသယရှိသူများကို မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် စိတ်ကို ပြောင်းလဲစေသော ဆေးဝါးများဆိုင်ရာ ဥပဒေဖြင့် အရေးယူထားကြောင်း သိရသည်။ (သတင်းရင်းမြစ်: Myanmar Digital News) 🚗 မော်တော်ယာဉ် (Automotive) တရုတ်စျေးကွက် ရောင်းအား အားနည်းသွားသဖြင့် Volkswagen ၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ မော်တော်ယာဉ် တင်ပို့မှု ၁၄.၃ ရာခိုင်နှုန်း လျော့ကျ Volkswagen သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် တတိယသုံးလပတ်တွင် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း မော်တော်ယာဉ် ၁.၈၉ သန်း တင်ပို့နိုင်ခဲ့ပြီး ယင်းသည် ၂၀၂၂ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း အဆိုးရွားဆုံး သုံးလပတ်ကျဆင်းမှု ဖြစ်ခဲ့သည်။ တရုတ်နိုင်ငံတွင် တင်ပို့မှု ၃၈.၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ လျော့ကျသွားခဲ့သော်လည်း ဥရောပတွင် တိုးတက်မှုရှိခဲ့သဖြင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဘက်ထရီလျှပ်စစ်ကား တင်ပို့မှုမှာ ၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သာ လျော့ကျ ခဲ့သည်။ (သတင်းရင်းမြစ်: CBT News)