မြဝတီမီဒီယာစင်တာ Novel Star News Agency ယနေ့ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၉ ရက် အတွက် ထူးခြားထင်ရှား Breakfast သတင်းများ 📍 ဒေသတွင်းသတင်း (Local News) ရွှေကုက္ကိုလ်ရှိ အွန်လိုင်းငွေလိမ်လုပ်ငန်း အဆောက်အအုံများကို မြန်မာအာဏာပိုင်များ ဆက်လက်ဖြိုဖျက် ကရင်ပြည်နယ်၊ ရွှေကုက္ကိုလ်ဒေသရှိ အွန်လိုင်းငွေလိမ်လုပ်ငန်းနှင့် တရားမဝင် လောင်းကစားရေးအတွက် အသုံးပြုသည့် အဆောက်အအုံများကို ဒုတိယအဆင့်အဖြစ် အာဏာပိုင်များက ဆက်လက်ဖြိုဖျက်လျက်ရှိသည်။ စိစစ်ဖော်ထုတ်ထားသော အဆောက်အအုံ ၁၄၀ အနက် ၇၇ လုံးကို ပထမအဆင့်တွင် ဖြိုဖျက်ခဲ့ပြီး ကျန်ရှိသော အဆောက်အအုံများကိုလည်း ဆက်လက်ဖြိုဖျက်လျက်ရှိသည်။ (သတင်းရင်းမြစ်: Myanmar Digital News) 🌍 ကမ္ဘာ့သတင်း (World News) ယူကရိန်းကို ရုရှား၏ သေစေတတ်သော တိုက်ခိုက်မှုများအပြီး အမေရိကန်၏ တုံ့ပြန်ပုံအပေါ် ဇယ်လန်းစကီး ဝေဖန် နှစ်ရက်တာအတွင်း ရုရှား၏ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ယူကရိန်းတစ်ဝန်း လူ ၇၀ ထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့ရပြီးနောက် ယူကရိန်းသမ္မတ ဗိုလိုဒီမီယာ ဇယ်လန်းစကီးက ဝါရှင်တန်၏ တုံ့ပြန်ပုံအပေါ် ဝေဖန်ခဲ့သည်။ ယူကရိန်း၊ အမေရိကန်နှင့် ဥရောပ တာဝန်ရှိသူများ နောက်ထပ် ဆွေးနွေးပွဲများ ပြုလုပ်ရန် ပြင်ဆင်နေစဉ် ၎င်းက ပိုမိုအားကောင်းသော လေကြောင်းကာကွယ်ရေး အကူအညီများကို တောင်းဆိုခဲ့သည်။ (သတင်းရင်းမြစ်: Reuters) 💼 စီးပွားရေးနှင့် ဘဏ္ဍာရေး (Business & Economy) မြန်မာနှင့် ကုန်သွယ်ရေးအတွက် အိန္ဒိယအခြေစိုက် ငွေပေးချေမှုလမ်းကြောင်းကို Sberbank ပြင်ဆင် ရုရှား၏ Sberbank က မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ကုန်သွယ်ရေး ငွေပေးချေမှုများ လွယ်ကူစေရန် ၎င်းတို့၏ အိန္ဒိယဘဏ်ခွဲနှင့် အိန္ဒိယရူပီးကို အသုံးပြုသည့် ငွေပေးချေမှု စနစ်တစ်ခုကို ပြင်ဆင်ထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အဆိုပါ လမ်းကြောင်းတွင် စွမ်းအင်၊ လေကြောင်းလိုင်း ဝန်ဆောင်မှု၊ စိုက်ပျိုးရေး ထုတ်ကုန်များ၊ ဓာတ်မြေဩဇာနှင့် စက်ပစ္စည်းများ ပါဝင်သော်လည်း လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှု အစီအစဉ်များနှင့် အရေးယူ ပိတ်ဆို့မှုဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်များမှာ အရေးပါသော ထည့်သွင်းစဉ်းစားဖွယ်ရာများ ဖြစ်နေဆဲဖြစ်သည်။ (သတင်းရင်းမြစ်: Myanmar Business Journal) 💻 နည်းပညာ (Technology) ဩစတြေးလျအစိုးရ အဖွဲ့အစည်း စနစ်ဖောက်ထွင်းခံရမှု အကြောင်းကြားစာ ရေးသား ရာတွင် OpenAI က AI အသုံးပြုခဲ့ OpenAI ၏ AI Agent တစ်ခုက ဖော်ထုတ်တွေ့ရှိခဲ့သော လုံခြုံရေး အားနည်းချက် တစ်ခုနှင့် ပတ်သက်၍ ဩစတြေးလျ၏ Services Australia အေဂျင်စီထံ အကြောင်းကြားစာ အီးမေးလ်ပေးပို့ရာတွင် အစိတ်အပိုင်းအချို့ကို ရေးသားရန် AI ကိရိယာများကို အသုံးပြုခဲ့ကြောင်း The Guardian က ဖော်ပြထားသည်။ ဖြစ်စဉ်ကို သိရှိပြီးနောက် သက်ဆိုင်ရာအေဂျင်စီသို့ အကြောင်းကြားရန် ကြန့်ကြာခဲ့မှုအပေါ် OpenAI အနေဖြင့် ဝေဖန်စစ်ဆေးမှုများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ (သတင်းရင်းမြစ်: The Guardian) 🏛️ နိုင်ငံရေး (Politics) မြန်မာအစိုးရနှင့် အမေရိကန် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ဆက်ဆံမှု စတင် ထရန့် အစိုးရအဖွဲ့သည် မြန်မာအုပ်ချုပ်ရေး ခေါင်းဆောင်မှုနှင့် တိုက်ရိုက်ဆွေးနွေးပွဲ များကို စတင်ခဲ့ပြီး ယင်းသည် ဝါရှင်တန်၏ ယခင်သီးခြားခွဲထုတ်ထားသည့် မူဝါဒမှ သိသာသော အပြောင်းအလဲတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဆွေးနွေးပွဲများတွင် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်း ခံထားရသော အမေရိကန် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦး လွတ်မြောက်ရေး၊ အွန်လိုင်း ငွေလိမ်လုပ်ငန်းများ နှိမ်နင်းရေးနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရှားပါးမြေထွက်ပစ္စည်း (Rare-earth) လာရောက်ရယူနိုင်ရေးတို့ ပါဝင်ကြောင်း သိရသည်။ (သတင်းရင်းမြစ်: Reuters) 🏥 ကျန်းမာရေး (Health) ရုရှားသုတေသီတစ်ဦး၏ ဆန်းကြယ်သောသေဆုံးမှုအပြီး WHO က အဖြေများ ထပ်မံ တောင်းခံ ဆိုက်ဘေးရီးယားရှိ ဓာတ်ခွဲခန်းဝန်ထမ်းတစ်ဦး သေဆုံးမှုမှာ အတည်ပြု ပလိပ်ရောဂါ ကြောင့်မဟုတ်ဘဲ အကြောင်းရင်းမသိရသေးသော အဆုတ်ရောင်ရောဂါကြောင့် သေဆုံးရခြင်းဖြစ်ကြောင်း ရုရှားအာဏာပိုင်များက ပြောကြားခဲ့သည်။ သေဆုံးရသည့် အကြောင်းရင်းနှင့် ဓာတ်ခွဲခန်း ဘေးကင်းရေးဆိုင်ရာ မေးခွန်းများ ကျန်ရှိနေသဖြင့် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့(WHO)က အချက်အလက်များ ထပ်မံတောင်းခံလျက်ရှိသည်။ (သတင်းရင်းမြစ်: Associated Press) 🔬 သိပ္ပံ (Science) အဝေးဆုံးအကွာအဝေးမှ အမြန်ဆန်ဆုံးရေဒီယိုလှိုင်းဆု(Fast Radio Burst)ကို အာကာသဗေဒပညာရှင်များ စမ်းသပ်တွေ့ရှိ သိပ္ပံပညာရှင်များသည် ကမ္ဘာမြေသို့ရောက်ရှိရန် နှစ်ပေါင်း ၁၀ ဘီလီယံကျော် ကြာမြင့်စွာ ခရီးနှင်ခဲ့ရသည့် အားကောင်းသော ရေဒီယိုလှိုင်းသင်္ကေတတစ်ခုကို စမ်းသပ်တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ တောင်အာဖရိက၏ MeerKAT ရေဒီယိုတယ်လီစကုပ်နှင့် နာဆာ၏ James Webb အာကာသတယ်လီစကုပ်တို့ကို အသုံးပြု၍ လေ့လာ စောင့်ကြည့်မှုများက အဆိုပါ ဝေးကွာသောဂလက်ဆီကို ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့ပြီး စကြာဝဠာ အစောပိုင်းကာလကို လေ့လာစုံစမ်းရန် နည်းလမ်းသစ်တစ်ခု ပေးအပ်နိုင်ခဲ့သည်။ (သတင်းရင်းမြစ်: The Guardian) 🏏 အားကစား (Sports) T20 ကမ္ဘာ့ဖလား Cricket ခြေစစ်ပွဲတွင် ဘာရိန်းအသင်းက မြန်မာအသင်းကို သက်သောင့်သက်သာဖြင့် အပြတ်အသတ်အနိုင်ရရှိ ကမ္ဘာ့ဖလား ခြေစစ်ပွဲစဉ်အတွင်း မြန်မာအမျိုးသား ခရစ်ကက်အသင်းနှင့် ဘာရိန်း အသင်းတို့ ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ဘာရိန်းအသင်းက ဂိုးပြတ်/အပြတ်အသတ်(၈ ဝီကတ်/၈ ယောက်ကျန်)ဖြင့် ရလဒ်ထွက်ပေါ်ကာ အနိုင်ရရှိသွားခဲ့သည်။ ယခုပွဲစဉ်တွင် ဘာရိန်း အသင်းမှ ပစ်လွှတ်သူ Abdul Majid က မြန်မာကစားသမား ၅ ဦးကို တစ်ဦးပြီးတစ်ဦး ထွက်သွားအောင် အစွမ်းပြပစ်ခတ်နိုင်ခဲ့ပြီး အနိုင်ပွဲအတွက် အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင် ခဲ့သည်။ (သတင်းရင်းမြစ်: CricIntel) 🎬 ဖျော်ဖြေရေးနှင့် အနုပညာ (Entertainment & Celebrity) Taylor Swift ၂၀၂၆ Academy Museum Gala တွင် ဖျော်ဖြေမည် Taylor Swift သည် အောက်တိုဘာ ၁၇ ရက်နေ့တွင် လော့စ်အိန်ဂျလိစ်၌ ကျင်းပမည့် Academy Museum Gala ၏ ပိတ်ပွဲတွင် ဖျော်ဖြေရန် အစီအစဉ်ရှိသည်။ ယခုနှစ် အခမ်းအနားတွင် ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးသူနှင့် တေးရေး John Carpenter၊ သရုပ်ဆောင် Colman Domingo နှင့် မင်းသမီး Charlize Theron တို့ကို ဂုဏ်ပြုသွားမည်ဖြစ်သည်။ (သတင်းရင်းမြစ်: PEOPLE) 🌍 ရာသီဥတုနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် (Climate & Environment) အလွန်အားကောင်းသော အယ်လ်နီညိုဖြစ်စဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ ကုလမိုးလေဝသအဖွဲ့ သတိပေး လက်ရှိဖြစ်ပေါ်နေသော အယ်လ်နီညိုဖြစ်စဉ်သည် ၂၀၂၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလအထိ ဆက်လက်တည်ရှိနေနိုင်ပြီး ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်မှစ၍ စံချိန်တင်အားအကောင်းဆုံး ဖြစ်စဉ် များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်လာနိုင်ကြောင်း ကမ္ဘာ့မိုးလေဝသအဖွဲ့က ပြောကြားခဲ့သည်။ ယင်း ဖြစ်စဉ်က ကမ္ဘာ့အပူချိန်ကို မြင့်တက်စေနိုင်ပြီး မိုးရွာသွန်းမှုပုံစံများကို ပရမ်းပတာဖြစ် စေကာ အချို့ဒေသများတွင် မိုးခေါင်ရေရှားမှုနှင့် အခြားဒေသများတွင် မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းမှု အန္တရာယ်များကို မြင့်တက်စေနိုင်သည်။ (သတင်းရင်းမြစ်: Reuters) ✈️ ခရီးသွားလာရေး (Travel) ဟာရီကိန်းမုန်တိုင်း အီဆိုင်းယပ်စ် (Isaias) နှင့် မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းမှုတို့ကြောင့် ခရီးသွားလာရေး အစီအစဉ်များ အခက်တွေ့ ဟာရီကိန်းမုန်တိုင်း အီဆိုင်းယပ်စ်သည် အမေရိကန် ကွေ့ကမ်းရိုးတန်းသို့ ချဉ်းကပ်လာ နေသဖြင့် လေကြောင်းလိုင်းများက အဓိကထိခိုက်ခံရသော လေဆိပ်များအတွက် ခရီးစဉ်အပြောင်းအလဲများ ထုတ်ပြန်ပေးနေရပြီး၊ ထိုင်းနိုင်ငံအချို့ ဒေသများတွင်လည်း အောက်တိုဘာ ၁၃ ရက်အထိ မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းမည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။ ခရီးသွားများအနေဖြင့် မထွက်ခွာမီ လေကြောင်းလိုင်း အချိန်ဇယားများ၊ ဒေသတွင်း မိုးလေဝသ သတိပေးချက်များနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး အစီအစဉ်များကို စစ်ဆေးရန် အကြံပြုထားသည်။ (သတင်းရင်းမြစ်: Travel Monitor) 🌿 လူနေမှုဘဝနှင့် ကျန်းမာရေး (Lifestyle & Wellness) သွေးတိုးဆေး သောက်သုံးနေသူများအတွက် DASH အစားအသောက်ပုံစံ ဘေးကင်း နိုင်ကြောင်းတွေ့ရှိ သွေးတိုးရောဂါရှိသူ လူကြီး ၃၅၆ ဦးပါဝင်သော သုတေသနအသစ်တစ်ခုအရ DASH အစားအသောက်ပုံစံကို လိုက်နာခြင်းသည် သွေးတိုးဆေးအချို့ သောက်သုံးနေသူများ အကြား ပိုတက်ဆီယမ်အဆင့်ကို သိသိသာသာ မြင့်တက်မသွားစေကြောင်း တွေ့ရှိ ရသည်။ အဆိုပါ အစောပိုင်းတွေ့ရှိချက်များမှာ အားတက်ဖွယ်ဖြစ်သော်လည်း ကျောက်ကပ်ရောဂါရှိသူများ သို့မဟုတ် ပိုတက်ဆီယမ်ဓာတ် မြင့်မားနေသူများ အနေဖြင့် အစားအသောက် မပြောင်းလဲမီ ဆရာဝန်များနှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးသင့်သည်။ (DASH အစားအသောက်ပုံစံ (DASH Diet) ဆိုသည်မှာ Dietary Approaches to Stop Hypertension ၏ အတိုကောက်ဖြစ်ပြီး "သွေးတိုးရောဂါကို ကာကွယ်/ထိန်းချုပ်ရန် အာဟာရဆိုင်ရာ ချဉ်းကပ်စားသုံးမှုပုံစံ" ဖြစ်ပါသည်။) (သတင်းရင်းမြစ်: Healthline) 🎓 ပညာရေး (Education) မိန်းကလေးငယ်များ ပညာရေးတွင် တိုးတက်မှုများနှင့် အတားအဆီးများကို UNESCO အစီရင်ခံစာ မီးမောင်းထိုးပြ UNESCO ၏ အစီရင်ခံစာသစ်တစ်ခုအရ ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ကျောင်းတက်ရောက်မှု ကျား/မ ကွာဟချက်များ ကျဉ်းမြောင်းလာသော်လည်း ကလေးသူငယ် မင်္ဂလာဆောင် ပေးမှုနှင့် စောစီးစွာကိုယ်ဝန်ရရှိမှုတို့က မိန်းကလေးငယ်များစွာကို ပညာရေး ဆုံးခန်း တိုင်အောင် မသင်ယူနိုင်အောင် အဟန့်အတားဖြစ်နေဆဲဖြစ်သည်။ ဆာဟာရဝက်ဘ် ဒေသတွင် ကိုယ်ဝန်ဆောင်နှင့် မိခင်ဖြစ်သူ မိန်းကလေး ၅ ရာခိုင်နှုန်းအောက်သာ ကျောင်းပြန်တက်နိုင်ကြသဖြင့် ပိုမိုအားကောင်းသော အကူအညီများနှင့် အားလုံးပါဝင် နိုင်သော ပညာရေးမူဝါဒများ လိုအပ်နေကြောင်း ပြသနေသည်။ (သတင်းရင်းမြစ်: UNESCO) ⚖️ ပြစ်မှုနှင့် တရားဥပဒေ (Crime & Justice) ဖိလစ်ပိုင် သမ္မတဟောင်း ဒူတာတေးအား တရားရင်ဆိုင်ရန် သင့်တော်ကြောင်း ICC ဆုံးဖြတ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး(ICC) တရားသူကြီးများက စိန့်ကင်းစင်ရေး စစ်ဆင်ရေးနှင့် ဆက်စပ်၍ လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သော ပြစ်မှုဆိုင်ရာ စွပ်စွဲချက်များအတွက် ရိုဒရီဂို ဒူတာတေး (Rodrigo Duterte) သည် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာအရ တရားရင်ဆိုင်ရန် သင့်တော်ကြောင်း ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ တရားရင်ဆိုင်မှုကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် စတင်ရန် စီစဉ်ထားပြီး စွပ်စွဲချက်များကိုမူ စစ်ဆေးမှုတွင် ဆုံးဖြတ်ရဦးမည် ဖြစ်သည်။ (သတင်းရင်းမြစ်: Associated Press) 🚗 မော်တော်ယာဉ် (Automotive) စျေးကွက် မရေရာမှုများကြား အမြတ်အစွန်းရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်စေရန် Porsche ဖိအားပေးခံရ Porsche အမှုဆောင်များက သီးသန့်အမှတ်တံဆိပ် မဟာဗျူဟာ၊ ကုန်ကျစရိတ် လျှော့ချရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ထိရောက်ရေးတို့ကို အလေးပေးပြောကြားခဲ့သော်လည်း အမြတ်အစွန်းတိုးတက်မှု အရှိန်အဟုန်နှင့် အနာဂတ်မော်တော်ယာဉ် မော်ဒယ်သစ်များ ထုတ်လုပ်ရေးအပေါ် လေ့လာဆန်းစစ်သူများက သတိထားစောင့်ကြည့်နေကြသည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် Mercedes-Benz သည် အထူးသဖြင့် တရုတ်စျေးကွက်တွင် ဝင်ငွေဖိအားများကြားမှ ၂၀၂၇ ခုနှစ်အထိ ၎င်း၏ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကို ပြန်လည် ဖွဲ့စည်းလျက်ရှိသည်။ (သတင်းရင်းမြစ်: The Wall Street Journal)