မြဝတီမီဒီယာစင်တာ Novel Star News Agency ယနေ့ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁၆ ရက် အတွက် ထူးခြားထင်ရှား Breakfast သတင်းများ 📍 ပြည်တွင်းသတင်း ရန်ကုန်တွင် မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းပြီး လေပြင်းတိုက်ခတ်မှုကြောင့် သစ်ပင်များ လဲပြို စက်တင်ဘာ ၁၅ ရက်က ရန်ကုန်မြို့ အချို့နေရာများတွင် မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းပြီး လေပြင်းများ တိုက်ခတ်ခဲ့ရာ ကမာရွတ်မြို့နယ်ရှိ MRTV ဝန်ထမ်းအိမ်ရာ ဝန်းအတွင်း အပါအဝင် သစ်ပင်များ အမြစ်မှ လဲပြိုခဲ့သည်။ သက်ဆိုင်ရာ ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့များက ထိခိုက်မှုဖြစ်ပွားသည့် နေရာများသို့ သွားရောက်ရှင်းလင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ (သတင်းရင်းမြစ် - Global New Light of Myanmar) 🌍 ကမ္ဘာ့သတင်း ပါရှန်းပင်လယ်ကွေ့အတွင်း အီရန် လှေနှစ်စီးကို ဖျက်ဆီးခဲ့ကြောင်း အမေရိကန် စစ်တပ် ပြောကြား ပါရှန်းပင်လယ်ကွေ့အတွင်း မောင်းသူမဲ့ Saildrone ရေယာဉ်တစ်စီးကို သိမ်းပိုက်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည့် အီရန် လှေငယ်နှစ်စီးကို ဖျက်ဆီးခဲ့ကြောင်း အမေရိကန် စစ်တပ်က ပြောကြားခဲ့သည်။ ယင်းဖြစ်စဉ်သည် ဟောမုဇ်ရေလက်ကြား (Strait of Hormuz) နှင့် ဒေသတွင်း စွမ်းအင်လမ်းကြောင်းများ ဘေးပတ်လည်တွင် တင်းမာမှုများကို ပိုမိုမြင့်တက်စေခဲ့သည်။ (သတင်းရင်းမြစ် - AP) 💰 စီးပွားရေးနှင့် ဘဏ္ဍာရေး သုံးစွဲသူ ဝယ်လိုအား နည်းနေသော်လည်း တရုတ်၏ စက်မှုကုန်ထုတ်လုပ်မှု ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာ AI၊ အဆင့်မြင့် ကုန်ထုတ်လုပ်မှုနှင့် ဘက်ထရီ ထုတ်လုပ်မှုများကြောင့် ဩဂုတ်လအတွင်း တရုတ်နိုင်ငံ၏ စက်မှုကုန်ထုတ်လုပ်မှု အားကောင်းလာခဲ့သော်လည်း လက်လီရောင်းချမှုမှာ မကောင်းမွန်ဘဲ အိမ်ခြံမြေ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ ဆက်လက် အရှိန်အဟုန်ဖြင့် လျော့ကျနေခဲ့သည်။ ယင်းသို့ ကွဲလွဲနေမှုက ပြည်တွင်း ဝယ်လိုအား ဆက်လက် အားနည်းနေခြင်းကို မီးမောင်းထိုးပြနေသည်။ (သတင်းရင်းမြစ် - Reuters) 💻 နည်းပညာ ကဏ္ဍ AI တိုးတက်မှု အရှိန်လျှော့ရန် ဆွေးနွေးမှုများအကြား ကမ္ဘာ့ နည်းပညာ စတော့ရှယ်ယာများ ကျဆင်း Anthropic ၏ စီအီးအို Dario Amodei က AI ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု အရှိန်ကို လျှော့ချရန် တောင်းဆိုခဲ့ပြီးနောက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် တန်ဖိုးဖြတ်မှုများအပေါ် ငြင်းခုံမှုများ ပြန်လည်စတင်လာကာ နည်းပညာ စတော့ရှယ်ယာများ ဖိအားပေးခံခဲ့ရသည်။ ယင်းလုပ်ဆောင်ချက်သည် ရေရှည် အရှိန်နှေးကွေးသွားခြင်း ဖြစ်မဖြစ် သို့မဟုတ် ယာယီ ဈေးကွက် ပြင်ဆင်မှုတစ်ခု ဖြစ်မဖြစ် အနုပညာရှင်များနှင့် လေ့လာသူများအကြား အမြင်အမျိုးမျိုး ကွဲပြားလျက်ရှိသည်။ (သတင်းရင်းမြစ် - Reuters) 🏛️ နိုင်ငံရေး ကဏ္ဍ ယူကရိန်ကို စစ်ဖြစ်ပြီးနောက် ပထမဆုံးအကြိမ် ပါလီမန်ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ရုရှား ပြင်ဆင် ရုရှားနိုင်ငံသည် စက်တင်ဘာ ၁၈ ရက်မှ ၂၀ ရက်အထိ ပါလီမန်ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပရန် ပြင်ဆင်နေပြီး သမ္မတ ဗလာဒီမီယာ ပူတင်၏ United Russia ပါတီက ဒူးမား (State Duma) လွှတ်တော်တွင် ဆက်လက်စိုးမိုးထားနိုင်မည်ဟု မျှော်လင့်ရသည်။ ရုရှား ထိန်းချုပ်ထားသော ယူကရိန် နယ်မြေများတွင်ပါ မဲပေးရန် စီစဉ်ထားသဖြင့် နိုင်ငံတကာ၏ စိစစ်စောင့်ကြည့်မှုကို ပိုမိုခံနေရသည်။ (သတင်းရင်းမြစ် - Reuters) 🏥 ကျန်းမာရေး ကဏ္ဍ WHO နှင့် အဓိက ဓနသဟာယအဖွဲ့တို့ ၄ နှစ်တာ ကျန်းမာရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အသစ်ပြန်လည်ရေးထိုး ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) နှင့် ဓနသဟာယ အတွင်းရေးမှူးချုပ်ရုံးတို့သည် အဖွဲ့ဝင် ၅၆ နိုင်ငံအကြား အခြေခံကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှု အားကောင်းရေး၊ လူတိုင်း ကျန်းမာရေးလွှမ်းခြုံမှု ရရှိရေး၊ ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုနှင့် ရာသီဥတုဒဏ်ခံနိုင်သော ကျန်းမာရေးစနစ်များ ပေါ်ပေါက်ရေးတို့အတွက် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို သက်တမ်းတိုးခဲ့ကြသည်။ (သတင်းရင်းမြစ် - WHO) 🔬 သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဦးနှောက်အမြှေးပါး အစားထိုးကိရိယာက စကားပြောဆိုမှုနှင့် လက်သင်္ကေတ ပြသမှုများကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း အဓိပ္ပာယ်ဖော်ယူနိုင် သုတေသနပညာရှင်များသည် ဦးနှောက်တွင် တပ်ဆင်ထားသည့် ကိရိယာတစ်ခုတည်းမှတစ်ဆင့် ပြောဆိုလိုသည့် စကားနှင့် လက်သင်္ကေတများကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း အဓိပ္ပာယ်ဖော်ပေးနိုင်သည့် Brain-Computer Interface ကို သရုပ်ပြခဲ့ရာ ပြင်းထန်စွာ လေဖြတ်နေသူများအတွက် ပိုမိုသဘာဝကျသော ဆက်သွယ်ရေးကို ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ (သတင်းရင်းမြစ် - Nature) 🏈 အားကစား ကဏ္ဍ တက္ကသိုလ် အားကစားကဏ္ဍကို အသွင်ပြောင်းလဲနိုင်သည့် ဥပဒေကြမ်းကို အမေရိကန် အထက်လွှတ်တော် အတည်ပြု မဲပေး အမေရိကန် အထက်လွှတ်တော်အမတ်များသည် ဒေါ်လာ ဘီလီယံပေါင်းများစွာ တန်ကြေးရှိသော တက္ကသိုလ် အားကစားစက်မှုဇုန်အတွင်း အားကစားသမားများ၏ ဥပဒေကြောင်းအရ လျော်ကြေးနှင့် စိန်ခေါ်မှုများကို စည်းမျဉ်းသစ်များဖြင့် ထိန်းချုပ်မည့် Protect College Sports Act ကို ၇၄-၂၄ မဲဖြင့် ရှေ့ဆက်အတည်ပြုခဲ့ကြသည်။ (သတင်းရင်းမြစ် - AP) 🎬 ဖျော်ဖြေရေးနှင့် အနုပညာ ၂၀၂၆ အမ်မီဆုပေးပွဲတွင် ‘Widow’s Bay’ ရုပ်ရှင်က ဆုအများဆုံး ဆွတ်ခူး သရဲဟာသ ဇာတ်လမ်းတွဲ “Widow’s Bay” သည် အကောင်းဆုံး Comedy ဇာတ်လမ်းတွဲဆု အပါအဝင် အမ်မီဆုပေါင်း ၁၄ ဆု ရရှိကာ စံချိန်တင်ခဲ့ပြီး ဆေးပညာ ဇာတ်လမ်းတွဲ “The Pitt” ကမူ အကောင်းဆုံး Drama ဇာတ်လမ်းတွဲဆုကို ထပ်မံဆွတ်ခူးသွားခဲ့သည်။ (သတင်းရင်းမြစ် - DZRH) 🌍 ရာသီဥတုနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများအတွက် ဖန်လုံအိမ်ဓာတ်ငွေ့ ကန့်သတ်ချက်များကို အမေရိကန် EPA ပယ်ဖျက် အမေရိကန် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ကာကွယ်ရေးအေဂျင်စီ (EPA) က ကျောက်မီးသွေးနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့သုံး ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများမှ ကာဗွန်ထုတ်လွှတ်မှု ကန့်သတ်ချက်များကို ပယ်ဖျက်လိုက်ပြီး အနာဂတ်တွင် ဖန်လုံအိမ်ဓာတ်ငွေ့ဆိုင်ရာ ဖက်ဒရယ် စည်းမျဉ်းများကိုပါ ကန့်သတ်ရန် ဆောင်ရွက်ခဲ့၍ ဥပဒေကြောင်းအရ စိန်ခေါ်မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်ရဖွယ်ရှိသည်။ (သတင်းရင်းမြစ် - AP) ✈️ ခရီးသွားလာရေး အီတလီနှင့် စပိန်တို့ နယ်စပ်စစ်ဆေးမှုများကို နှစ်ဦးနှစ်ဖက် သက်တမ်းတိုး အီတလီသည် စပိန်မှ ဝင်ရောက်လာသည့် ခရီးသွားများကို စစ်ဆေးမှုအား နောက်ထပ် ၁၅ ရက် ထပ်မံသက်တမ်းတိုးလိုက်ပြီး စပိန်ကလည်း တုံ့ပြန်စစ်ဆေးမှုများကို သက်တမ်းတိုးခဲ့သည်။ ယခုကဲ့သို့ ယာယီအစီအမံများသည် ဥရောပ၏ ရှန်ဂန် (Schengen) ဇုန်အတွင်း နိုင်ငံကူးလက်မှတ် မလိုဘဲ သွားလာနိုင်သည့် စနစ်အပေါ် အဟန့်အတား ဖြစ်စေခဲ့သည်။ (သတင်းရင်းမြစ် - AP) 🌿 နေထိုင်မှုပုံစံနှင့် ကျန်းမာရေး အမျှင်ဓာတ် ပိုမိုစားသုံးခြင်းက အိပ်စက်အနားယူမှုကို ပိုမိုကောင်းမွန်စေနိုင် လူကြီး ၃,၆၀၀ နီးပါးကို လေ့လာခဲ့သည့် သုတေသနအရ အမျှင်ဓာတ် ပိုမိုစားသုံးခြင်းသည် နှစ်ခြိုက်စွာ အိပ်ပျော်ခြင်းနှင့် REM အိပ်စက်ခြင်းတို့ကို အနည်းငယ် တိုးတက်စေကြောင်း တွေ့ရှိရသော်လည်း အမျှင်ဓာတ်က အိပ်စက်မှုကို တိုက်ရိုက် ကောင်းမွန်စေသည်ဟု မဆိုနိုင်ကြောင်း သုတေသီများက သတိပေးထားသည်။ (သတင်းရင်းမြစ် - Health) 🎓 ပညာရေး ကဏ္ဍ ကျောင်းများအတွက် AI ကိုယ်ရေးအချက်အလက် ကာကွယ်ရေး စည်းမျဉ်းသစ်များကို Microsoft ကျင့်သုံး ကျောင်းသားများ၏ ကိုယ်ရေးအချက်အလက် လုံခြုံရေးနှင့် Chatbot အသုံးပြုမှုအပေါ် စိုးရိမ်မှုများ မြင့်တက်လာချိန်တွင် Microsoft သည် ကျောင်းများ၌ အသုံးပြုသည့် AI ကိရိယာများအတွက် စည်းမျဉ်းများနှင့် စံနှုန်းများကို လိုက်နာရန် သဘောတူခဲ့သည်။ နယူးယောက်နှင့် လော့အိန်ဂျလိကျောင်းများသည်လည်း ကျောင်းသားများ၏ AI အသုံးပြုမှုကို စည်းကမ်းချက်များ ထုတ်ပြန်ထားသည်။ (သတင်းရင်းမြစ် - Education Week) ⚖️ ပြစ်မှုနှင့် တရားမျှတမှု ကိုဆိုဗို သမ္မတဟောင်း Hashim Thaci စစ်ရာဇဝတ်မှု ရင်ဆိုင်နေရသည့် အမှု ရလဒ်ထွက်ပေါ်တော့မည် သည်ဟိဂ် (The Hague) ရှိ တရားသူကြီးများသည် ကိုဆိုဗို သမ္မတဟောင်း Hashim Thaci နှင့် အခြား ကိုဆိုဗိုလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် တပ်မှူး ၃ ဦးတို့၏ စစ်ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ အမိန့်ကို ဒီနေ့တွင် ချမှတ်တော့မည်ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ၁၉၉၈-၉၉ ပဋိပက္ခနှင့် ဆက်စပ်သည့် လူသတ်မှု၊ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှု စသည့် စွပ်စွဲချက်များကို ငြင်းဆိုထားကြသည်။ (သတင်းရင်းမြစ် - Reuters) 🚗 မော်တော်ယာဉ် ကဏ္ဍ Toyota ၏ ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းမှုက တရုတ် မော်တော်ယာဉ် စက်မှုဇုန်၏ အပြောင်းအလဲများကို မီးမောင်းထိုးပြနေ Toyota ၏ တရုတ်ဖက်စပ်လုပ်ငန်းများ ပြန်လည်ပေါင်းစည်းနိုင်ခြေ ရှိနေခြင်းသည် ထုတ်လုပ်မှု ပိုလျှံနေခြင်း၊ အမြတ်အစွန်း နည်းပါးခြင်းနှင့် ပြည်တွင်း EV ပြိုင်ဘက်များ မြန်ဆန်စွာ တိုးတက်လာခြင်းတို့ကြောင့် ဖိအားများလာသည်ကို ပြသနေသည်။ ပြည်ပ မော်တော်ယာဉ် ထုတ်လုပ်သူများသည် တရုတ်နိုင်ငံအတွင်း လုပ်ငန်းများကို ပိုမိုကျစ်လစ်အောင် ဆောင်ရွက်လာကြသဖြင့် အလားတူ ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းမှုများကို တိုးချဲ့မြင်တွေ့ရမည်ဟု လေ့လာသူများက မျှော်လင့်ထားကြသည်။ (သတင်းရင်းမြစ် - Reuters)