မြဝတီမီဒီယာစင်တာ Novel Star News Agency 📍 ပြည်တွင်းသတင်း (Local News) • အရှေ့ဖျားစီးပွားရေးဖိုရမ်တွင် ရုရှားရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများကို မြန်မာဖိတ်ခေါ် ဗလာဒီဗော့စတော့ခ်မြို့တွင် ကျင်းပသည့် အရှေ့ဖျားစီးပွားရေးဖိုရမ် (EEF) ၌ မြန်မာနိုင်ငံခြားရေး ဒုတိယဝန်ကြီးက ရုရှားစီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များအား မြန်မာနိုင်ငံ၏ MSME လုပ်ငန်းများနှင့် အထူးစီးပွားရေးဇုန်များတွင် လာရောက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သည်။ • ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသို့ သွားရောက်သည့် သံတမန်ခရီးစဉ် အာဆီယံဒေသတွင်း နိုင်ငံများနှင့် ထိတွေ့ဆက်ဆံမှု တိုးမြှင့်ရန်နှင့် စီးပွားရေး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ ဆွဲဆောင်နိုင်ရန်အတွက် မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတခေါင်းဆောင်သည့် အဖွဲ့ဝင်များသည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသို့ သွားရောက်ကာ နှစ်နိုင်ငံ ဆက်ဆံရေးနှင့် စီးပွားရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ • ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် တရုတ်-မြန်မာ လူငယ်ဖလှယ်ပွဲ ကျင်းပ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၌ တရုတ်သံရုံးနှင့် ပူးပေါင်း၍ ၂၀၂၆ ခုနှစ် တတိယသုံးလပတ် တရုတ်-မြန်မာ လူငယ်ဖလှယ်ပွဲနှင့် မီဒီယာ လက်ဖက်ရည်ဝိုင်း တွေ့ဆုံပွဲကို ကျင်းပခဲ့ပြီး မီဒီယာ၊ သုတေသနနှင့် ပညာရေးကဏ္ဍမှ ကိုယ်စားလှယ် အမြောက်အမြား တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ 💼 စီးပွားရေးနှင့် ဘဏ္ဍာရေး (Business & Economy) • အမေရိကန် အလုပ်အကိုင်အစီရင်ခံစာနှင့် Fed ဗဟိုဘဏ်၏ အတိုးနှုန်းမျှော်မှန်းချက် အမေရိကန်တွင် သြဂုတ်လအတွင်း စိုက်ပျိုးရေးမဟုတ်သော လုပ်ငန်းခွင် အလုပ်အကိုင်ရရှိမှု မျှော်မှန်းထားသည်ထက် ပိုမိုမြင့်တက်ခဲ့ပြီး အလုပ်လက်မဲ့နှုန်း ၄.၁% တွင် ဆက်လက်တည်ရှိနေသဖြင့် Fed ဗဟိုဘဏ်အနေဖြင့် အတိုးနှုန်းလျှော့ချရေး လမ်းကြောင်းတွင် ပိုမိုသတိထား ဆောင်ရွက်ဖွယ်ရှိသည်။ • G20 အစည်းအဝေးတွင် ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်မှု မညီမျှမှုများ လျှော့ချရန် ဖိအားပေး အမေရိကန်က တရုတ်နိုင်ငံ၏ ကုန်သွယ်မှုပိုငွေပြမှုကို အဓိကထားထောက်ပြနေပြီး G20 ဘဏ္ဍာရေးအရာရှိများက စေတနာအလျောက် ကုန်သွယ်မှုမညီမျှမှု လျှော့ချရေးကို ထောက်ခံခဲ့ကြသော်လည်း တရုတ်ဘက်က ကန့်ကွက်ထားသည်။ 🌍 နိုင်ငံတကာနှင့် နိုင်ငံရေး (World News & Politics) • ကိယက်ဗ်မြို့ရှိ ယူကရိန်း လုံခြုံရေးဌာနချုပ်ကို ဒရုန်းဖြင့် တိုက်ခိုက်ခံရ ကိယက်ဗ်မြို့လယ်ရှိ ယူကရိန်း SBU လုံခြုံရေးဌာနချုပ်အား ရုရှား ဒရုန်း တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် မီးခိုးများ ထွက်ပေါ်ခဲ့ပြီး ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးပွဲဆိုင်ရာ ကြိုးပမ်းမှုများ ကြားမှ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ပိုမိုပြင်းထန်လာခဲ့သည်။ • အမေရိကန် တရားသူကြီးက မဲပေးခွင့် ကန့်သတ်ချက်ကို ဆက်လက်ပိတ်ပင် ၂၀၂၆ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီ စာတိုက်မှတစ်ဆင့် မဲပေးမှုကန့်သတ်ချက်ဆိုင်ရာ သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရန့် ၏ အမိန့်အချို့ကို ပိတ်ပင်ထားသည့်အမိန့်အား ဖက်ဒရယ်တရားသူကြီးက သက်တမ်းတိုးမြှင့်လိုက်သည်။ 🤖 နည်းပညာ (Technology) • အမေရိကန်နှင့် တရုတ် AI ဘေးကင်းရေး ဆွေးနွေးပွဲကျင်းပမည် စက်တင်ဘာလလယ်တွင် အမေရိကန်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံတို့အကြား Artificial Intelligence (AI) ဘေးကင်းရေးနှင့် AI စနစ်သုံး ဆိုက်ဘာခြိမ်းခြောက်မှု စောင့်ကြည့်ရေးဆိုင်ရာ နှစ်နိုင်ငံ ဆွေးနွေးပွဲ ပြုလုပ်ရန် ပြင်ဆင်နေကြသည်။ 🏥 ကျန်းမာရေးနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် (Health, Climate & Science) • ဘူတန်နိုင်ငံတွင် ခွေးမှတစ်ဆင့် ကူးစက်သည့် ခွေးရူးရောဂါ ကင်းစင်ကြောင်း WHO အတည်ပြု ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့(WHO)က ဘူတန်နိုင်ငံအား ခွေးမှတစ်ဆင့် လူသို့ကူးစက်သည့် ခွေးရူးရောဂါ ပပျောက်သွားပြီ ဖြစ်ကြောင်း တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုလိုက်သည်။ • ဆွစ်ဇာလန်တွင် ရေခဲတောင်များ အရည်ပျော်မှု သက်သာစေရန် သိုးမွှေးဖြင့် စမ်းသပ် အယ်လ်ပိုင် (Alpine) ရေခဲတောင်များ အရည်ပျော်မှုကို နှေးကွေးစေရန်အတွက် သဘာဝသိုးမွှေးများဖြင့် ဖုံးအုပ်ကာ ရေခဲပြင် ကာကွယ်ရေး စမ်းသပ်မှုများကို ဆွစ်သုတေသနပညာရှင်များ စတင်ဆောင်ရွက်နေကြသည်။ • အိန္ဒိယတွင် စက်တင်ဘာမိုးခေါင်မှုကြောင့် သီးနှံစိုက်ပျိုးရေးစိုးရိမ်ရ မိုးလေဝသအခြေအရ မိုးရွာသွန်းမှုနည်းပါးမှုကြောင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဆန်၊ ဂွမ်း၊ ပဲပုပ်နှင့် ပြောင်းစိုက်ပျိုးမှုများ ထိခိုက်နိုင်ပြီး ကုန်ဈေးနှုန်း ကြီးမြင့်မှု အန္တရာယ်နှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ 🎾 အားကစားနှင့် အခြား (Sports & General) • Carlos Alcaraz သည် US Open စတုတ္ထအဆင့်သို့တက်ရောက် လက်ရှိချန်ပီယံ ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်း တင်းနစ်ကစားသမား စပိန်နိုင်ငံသား Alcaraz သည် တရုတ်ကစားသမား Wu Yibing ကို အနိုင်ရရှိကာ Grand Slam ပွဲစဉ် ၁၇ ပွဲဆက် နိုင်ပွဲစံချိန်နှင့်အတူ စတုတ္ထအဆင့်သို့ တက်ရောက်သွားခဲ့သည်။ • ဘရူနိုင်းတွင် မြူခိုးထူထပ်မှုကြောင့် အွန်လိုင်းမှသင်ကြားရေး တိုးမြှင့် လေထုညစ်ညမ်းမှုနှင့် မြူခိုးထူထပ်မှုများကြောင့် ဘရူနိုင်းပညာရေးဝန်ကြီးဌာနက ကျောင်းများအား အွန်လိုင်းမှတစ်ဆင့် သင်ကြားရေး (Home-based learning) ကို ဆက်လက်တိုးမြှင့်လိုက်သည်။ 🎬 ဖျော်ဖြေရေးနှင့် အနုပညာရှင်သတင်း • အွန်လိုင်းရုပ်ရှင်ရုံများတွင် 'The Paper' နှင့် 'Call My Agent!' ဇာတ်ကားသစ်များ ထွက်ရှိမည် လာမည့်သီတင်းပတ်အတွင်း အဓိက Platform များပေါ်တွင် 'The Paper' ဇာတ်လမ်းတွဲ ၏ ဒုတိယရာသီ၊ 'Call My Agent!' ရုပ်ရှင်ကားသစ်နှင့် သီချင်း၊ Reality-TV၊ Gaming ဆိုင်ရာ အစီအစဉ်သစ်များ အမြောက်အမြား ထွက်ရှိလာမည်ဖြစ်သည်။ (သတင်းရင်းမြစ် - AP) 🌍 ရာသီဥတုနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် • အိန္ဒိယတွင် စက်တင်ဘာ မိုးနည်းပါးမှုကြောင့် သီးနှံစိုက်ပျိုးရေးအတွက် စိုးရိမ်ရ အားနည်းခဲ့သော မုတ်သုံရာသီအပြီး စက်တင်ဘာလအတွင်း ပျမ်းမျှအောက် မိုးရေချိန်နည်းပါးမှုသည် စပါး၊ ဂွမ်း၊ ပဲပုပ်နှင့် ပြောင်း အပါအဝင် အဓိက သီးနှံများကို ခြိမ်းခြောက်လျက်ရှိသည်။ မိုးခေါင်မှု ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်ပါက အစားအသောက် ငွေကြေးဖောင်းပွမှု အန္တရာယ်မြင့်တက်လာနိုင်ပြီး လယ်ယာထွက်ကုန်တင်သွင်းလိုမှုကို တိုးမြင့်လာစေနိုင်သည်။ (သတင်းရင်းမြစ် - Reuters) ✈️ ခရီးသွားလာရေး • ဆောင်းဦး ခရီးစဉ်များအတွက် လေယာဉ်လက်မှတ်ခများ စံချိန်တင်ဈေးမြင့်တက် အမေရိကန်တွင် ပျမ်းမျှ လေယာဉ်လက်မှတ်ခများသည် ပြီးခဲ့သည့်နှစ် ဇူလိုင်လထက် ၂၆ ရာခိုင်နှုန်းခန့် မြင့်တက်ခဲ့သဖြင့် ခရီးသွားများအနေဖြင့် စရိတ်ကြီးမားသော ခရီးစဉ်များနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ သက်သာသော လက်မှတ်များ ရရှိရန်အတွက် ခရီးစဉ်ရက် ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်ရှိရေးနှင့် အခြားလေဆိပ်များ ပြောင်းလဲသုံးစွဲရေးတို့မှာ အရေးပါလာခဲ့သည်။ (သတင်းရင်းမြစ် - Condé Nast Traveler) 🧘 လူနေမှုဘဝနှင့် ကျန်းမာရေး • အသက်ရှည်ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အစီအစဉ်အသစ်ကို စင်ကာပူမိတ်ဆက် လူနေမှုပုံစံ၊ ကြိုတင်ကာကွယ်ရေး ကျန်းမာရေးနှင့် ထွက်ပေါ်လာသော သိပ္ပံနည်းပညာများသည် သက်တမ်း တိုးတက်ရုံတင် မကဘဲ ကျန်းမာစွာနေထိုင်နိုင်သည့် အသက်အရွယ်အပိုင်းအခြားကို မည်သို့တိုးတက်စေနိုင်သည်ကို လေ့လာသည့် ကာလရှည် ကျန်းမာရေး အစီအစဉ်သစ်တစ်ခုကို စတင်လိုက်သည်။ (သတင်းရင်းမြစ် - The Straits Times) 🎓 ပညာရေး • မြူခိုးထူထပ်မှု ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေသဖြင့် အွန်လိုင်းမှ သင်ကြားရေးကို ဘရူနိုင်းတိုးမြှင့် လေထုအရည်အသွေး ဆိုးရွားမှုကြောင့် ဘရူနိုင်း ပညာရေးအာဏာပိုင်များက မူလတန်း၊ အလယ်တန်း၊ ကောလိပ်နှင့် ဘာသာရေးကျောင်းများကို စက်တင်ဘာ ၅ ရက်တွင် အွန်လိုင်းမှတစ်ဆင့် သင်ကြားရေး (Home-based learning) ကို ဆက်လက် ပြုလုပ်ရန် အမိန့်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ (သတင်းရင်းမြစ် - Ministry of Education Brunei) ⚖️ ပြစ်မှုနှင့် တရားဥပဒေ • ဂျူရီအဖွဲ့ သဘောထားကွဲလွဲမှုကြောင့် Lindsay Clancy ၏ အမှုစစ်ဆေးမှုပျက်ပြယ်(Mistrial)ခဲ့ရ ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် မိမိ၏ကလေး ၃ ဦးအား သတ်ဖြတ်ခဲ့မှု၌ Lindsay Clancy တွင် ပြစ်မှုဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိမရှိအပေါ် ဂျူရီလူကြီးများ တစ်ခဲနက်ဆုံးဖြတ်ချက် မချနိုင်ခဲ့ကြပြီးနောက် မက်ဆာချူးဆက် တရားသူကြီးက အမှုစစ်ဆေးမှုကို ပျက်ပြယ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ အမှုကို ထပ်မံစစ်ဆေးရန် လျှောက်ထားခြင်း ပြုမပြုကို တရားလိုပြ ရှေ့နေများက ထုတ်ပြန်ခြင်း မရှိသေးပေ။ (သတင်းရင်းမြစ် - The Guardian) 🚗 မော်တော်ယာဉ်သတင်း • စတီယာရင် မပါဝင်သော Tesla Cybercab မောင်းနှင်မှုကို အမေရိကန်အာဏာပိုင်များစိစစ် Tesla ကုမ္ပဏီသည် Austin မြို့ အချို့ဒေသများတွင် နှစ်ယောက်စီး Cybercab ပြေးဆွဲမှုကို စတင်ခဲ့ပြီးနောက် အမေရိကန် အမျိုးသားလမ်းဘေးကင်းလုံခြုံရေးအဖွဲ့(NHTSA)က အဆိုပါ မောင်းသူမဲ့ယာဉ်များ၏ ဘေးကင်းရေးကို စိစစ်လျက်ရှိသည်။ အဆိုပါ စတီယာရင်၊ နင်းကန်နှင့် အနောက်ကြည့်မှန်များ မပါဝင်သောယာဉ်များသည် ဖက်ဒရယ်မော်တော်ယာဉ် ဘေးကင်းရေး စံချိန်စံညွှန်းများနှင့် ကိုက်ညီမှု ရှိမရှိ စိုးရိမ်မှုများ ထွက်ပေါ်နေသည်။ (သတင်းရင်းမြစ် - Reuters)